ලංවිම සේවකයින් ලැබූ පුදම දීමනා ගැන කෝප් කමිටුවේදී අනාවරණයක්

0
1430

ලංකා විදුලි බල මණ්ඩලයේ විදුලිය ජනනය කිරීම්, මිල දී ගැනීම්, බෙදා හැරීම් සහ ව්‍යාපෘති පිළිබඳව සොයා බැලීමට ඉදිරි කාලය තුළදී කෝප් කමිටුව වෙන ම විශේෂයෙන් රැස්වීමට තීරණය කළේ ය.

ලංකා විදුලි බල මණ්ඩලයේ 2017 සහ 2018 වර්ෂයන්ට අදාළ විගණකාධිපති වාර්තා හා වර්තමාන කාර්ය සාධනය පිළිබඳ පරීක්ෂා කිරීමට පොදු ව්‍යාපාර පිළිබඳ කාරක සභාවේ සභාපති පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී මහාචාර්ය චරිත හේරත් මහතාගේ සභාපතිත්වයෙන් ඊයේ (ජූනි 21) පාර්ලිමේන්තුවේදී රැස් වූ අවස්ථාවේදී මෙම තීරණයට එළඹීම සිදු විය. 

මීට පෙර ද පසුගිය (ජූනි 10) වන දා මේ පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීමට ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ නිලධාරීන් කෝප් කමිටුවට කැඳවා තිබූ අතර එදින කාලය ප්‍රමාණවත් නොවීම හේතුවෙන් සාකච්ඡා කිරීමට නොහැකි කරුණු කිහිපයක් මෙහිදී අවධානයට යොමු විය.

විශේෂයෙන් ම ලංකා විදුලි බල මණ්ඩලයට අයත් මිල දී ගැනීම්, බෙදා හැරීම් සහ ව්‍යාපෘති පිළිබඳ සාකච්ඡා කිරීමේදී ඉදිරිපත් වන කරුණු සම්බන්ධයෙන් පරස්පරතාවක් පෙනෙන බව පැමිණ සිටි සාමාජික මන්ත්‍රීවරු පෙන්වා දුන්හ.

මේ හේතුවෙන් ජනන සැලැස්ම ඇතුළු සියලු කාරණු පිළිබඳ සොයා බැලීම සඳහා තේරීම් කාරක සභාවක් පත් කරන ලෙස පාර්ලිමේන්තුව සහ කතානායකවරයා දැනුවත් කරන ලෙස එම මන්ත්‍රීවරු කෝප් කමිටු සභාපතිවරයාගෙන් ඉල්ලා සිටියහ.

මෙහිදී කෝප් කමිටු සභාපතිවරයා පෙන්වා දුන්නේ, මේ පිළිබඳ සොයා බැලීම සඳහා කෝප් කමිටුවට විශේෂයෙන් රැස්වීමට හැකි බව ය. 

වඩාත් හොදින් මේ පිළිබඳ සොයා බැලීමට හැකියාව ලැබෙන බව ද හෙතෙම පෙන්වා දුන්නේ ය.

ඒ අනුව, පැමිණ සිටි මන්ත්‍රීවරුන් ද ඊට එකඟ වූ අතර මේ පිළිබඳව සොයා බැලීමට කෝප් කමිටුව ඉදිරියේදී විශේෂයෙන් රැස්වීමට තීරණය විය. 

එසේ ම, 2008 නොවැම්බර් 14 දින අමාත්‍ය මණ්ඩලය ගත් තීරණය සහ 2009 මැයි 26 දිනැති අංක 39 දරන කළමනාකරණ සේවා චක්‍රලේඛයේ විධිවිධානවලට පටහැනිව අධ්‍යක්ෂක මණ්ඩලය අනුමැතිය මත කාර්ය මණ්ඩලයට වරින්වර විවිධ කාර්ය මණ්ඩල දීමනා ගෙවීම පිළිබඳව මෙහිදී අවධානය යොමු විය.

ඒ අනුව, මෙම දීමනා ලෙස 2021 වර්ෂයේදී රුපියල් මිලියන 2,134.9 ක් සහ 2020 වර්ෂයේදී රුපියල් මිලියන 1,544.4 ක් ලබා දී ඇති බව අනාවරණය විය.

මෙහිදී කෝප් කමිටු සභාපතිවරයා පෙන්වා දුනනේ, මෙම සියලු මුදල් ජනතා මුදල් බැවින් වගකීම් සහිත විය යුතු බව ය.

එසේ ම, දීමනා ගෙවීම් සඳහා යොදාගෙන ඇති ඇතැම් කාණ්ඩ විහිලු සහගත බව ද සභාපතිවරයා මෙහිදී පෙන්වා දුන්නේ ය.

නිදසුනක් ලෙස ‘මනු කියවීමට’ අමතරව ‘නිවැරිදිව මනු කියවීම’ ලෙස දීමනාවක් ද ඇති බව ද හෙතෙම වැඩිදුරට ත් පෙන්වා දුන්නේ ය.

මෙහිදී පැමිණ සිටි මන්ත්‍රීවරු ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ වාර්ෂික වියදම දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව සියලු බදු මගින් බලාපොරොත්තු වන ආදායම ඉක්මවන බව ද පෙන්වා දුන්හ.

තව ද වැටුප් සංශෝධනය කරන අවස්ථාවකදී 2007 දෙසැම්බර් මස අමාත්‍ය මණ්ඩලය විසින් ගෙන ඇති තීරණය සහ 2015 මැයි මස සාමූහික ගිවිසුමකට එළඹුණ විට උපයන විට ගෙවන බදු (PAYE), අත්තිකාරම් පුද්ගල ආදායම් බදු (APIT) වගකීම සේවකයන් වෙත මාරු කිරීමට තීරණය කර තිබූ නමුත් ඊට පටහැනිව 2010 සිට 2020 වර්ෂය දක්වා අදාළ සේවකයන්ගේ වැටුපෙන් අඩු නොකර ලංකා විදුලි බල මණ්ඩලය විසින් සිය අරමුදලෙන් රුපියල් බිලියන 4.8ක (PAYE/APIT) බදු ගෙවා තිබූ බව ද මෙහිදී අනාවරණය විය.

මෙහිදී පැමිණ සිටි නිලධාරීන් පෙන්වා දුනනේ, මේ වන විට මෙම බදු ගෙවීම නවත්වා ඇති බව ය. 

මේ පිළිබඳ අදහස් දක්වමින් කෝප් කමිටු සභාපතිවරයා පෙන්වා දුන්නේ, මෙය රට පැත්තෙන් විශාල ප්‍රශ්නයක් බව ය.

අවසානයේ මෙම මුදල රටේ මහජනතාවගේ මුදල් වලින් ගෙවා ඇති බව මින් පැහැදිලි වන බව ද හෙතෙම පෙන්වා දුන්නේ ය.

එසේ ම, කෙටුම්පත් සාමූහික ගිවිසුම මත පදනම්ව 2021 වර්ෂයේදී ලංකා විදුලි බල මණ්ඩලය විසින් සේවක වැටුප 25% කින් වැඩි කර තිබිණි.

නමුත් අදාළ පාර්ශව, සේවා යෝජකයින් සහ සේවක සංගම් විසින් මෙම කෙටුම්පතට අත්සන් නොකිරීම නිසා මෙම සාමූහික ගිවිසුම අවසන් නොකළ කෙටුම්පත් ගිවිසුමක් බැවින් මෙය නීත්‍යානුකූල ලියවිල්ලක් නොවන බව මෙහිදී අනාවරණය විය.

මේ අනුව, මෙම අනවසර ගෙවීම හේතුවෙන් මණ්ඩලයට සිදු වූ අහිතකර බලපෑම දළ වශයෙන් රුපියල් බිලියන 9.6ක් බව ද කෝප් කමිටුව පැහැදිලි කළේ ය.

කෝප් කමිටු සභාපතිවරයා පෙන්වා දුන්නේ, මේ පිළිබඳ අවධානය යොමු කිරීමේදී මෙම ආයතනය රාජ්‍යට හිමි නැති ස්වරූපයක් දිස් වන බව ය.

තව ද 2018 – 2034 දීර්ඝකාලීන විදුලි ජනන සැලැස්මට අනුව සීතාවක ගඟ ජල විදුලි ව්‍යාපෘතිය 2022 වන විට ක්‍රියාත්මක කළ යුතුව තිබුණ ද මෙම ව්‍යාපෘතිය 2020 වර්ෂය අවසානයේ රුපියල් මිලියන 301.19ක වියදමක් දරා තිබියදී ව්‍යාපෘතියේ කටයුතු නැවැත්වීම පිළිබඳව ද මෙහිදී සාකච්ඡා විය.

විශේෂයෙන් ම පැමිණ සිටි මන්ත්‍රීවරුන් පෙන්වා දුන්නේ, ශක්‍යතා අධ්‍යනයට මිලියන 301.19ක වියදමක් දරා ශක්‍යතා අධ්‍යනයක් සිදුකොට සුදුසු ශක්‍යතා මට්ටමක නොපවතින බව දක්වමින් ව්‍යාපෘතිය අතරමග අවසන් කිරීම සිදු කොට ඇති බව මේ අනුව පෙනී යන බවයි. මේ නිසා මේ පිළිබඳ සම්පූර්ණ වාර්තාවක් කෝප් කමිටුවට ලබා දෙන ලෙස නිර්දේශ කළේ ය.

මීට අමතරව, ලංකා ගල් අඟුරු සමාගම (LCC) හරහා සීමාසහිත ටොරියන් යකඩ හා වානේ සමාගම (TISCL) වෙතින් 2013 වර්ෂයේ දී මිළ දී ගත් ගල් අඟුරු තොගයක් වාරකන් බලපෑම හේතුවෙන් ගොඩබෑමට නොහැකි වීම පිළිබඳව ද, දිගුකාලීන ජනන සැලැස්මට අනුව සැලසුම් කර ඇති වාර්ෂික නව විදුලි ජනනය විවිධ බලාගාරවලින් සහ විවිධ බලශක්ති ප්‍රභවයන්ගෙන් ලබා ගැනීම පිළිබඳව ද මෙහිදී දීර්ඝ ලෙස සාකච්ඡා කිරීමට සිදු විය.