බව් කතා A to Z

0
141

ආදි මානවයාගේ කාලයේ එනම් දඩයම් යුගයේ සිටම මිනිසා සතුන් ඇති-දැඩි කිරීම ආරම්භ කොට ඇත. එහිදී මිනිසාට මූලිකවම සමීප වූ සත්ත්වයා වූයේ සුනඛයායි. නමුත් කාලයේ ඇවෑමෙන් පසුව අනෙකුත් සතුන්ද ක්‍රම ක්‍රමයෙන් මිනිසා කෙරේ ආකර්ෂණය වීම සිදුවිය. මෙවර Her අතිරේකය තුළින් අප බලාපොරොත්තු වන්නේ ඔබ සුරතලයට ඇති කරන සුනඛයන් පිළිබඳව ඔබ නොදත් කරුණු කාරණා රැසක් පිළිබඳව දැනුවත් කිරීමටයි.

වර්තමානයේදී මිනිසාට හිතවත් සුරතල් සතුන් ගත් කල එය මූලිකවම කාණ්ඩ කිහිපයකට වර්ග කොට දැක්විය හැකියි. ඒ අතරින් අලියා, හරකා, එළුවා, උෟරා වැනි විශාල සිවුපාවුන්ගේ සිට ලේනා, දඬුලේනා වැනි ප්‍රමාණයෙන් කුඩා සිවුපාවුන්, විවිධ මත්ස්‍යය වර්ග, පක්ෂීන්, උරග විශේෂ, සර්ප විශේෂ ආදී වශයෙන් විශාල පරාසයක් දක්වා සුරතලයට ඇති කළ හැකි සතුන් වර්ග කොට දැක්විය හැකිය. මෙවැනි සතුන් සුරතලයට ඇති කරනවා සේම ඔවුනගෙන් විවිධ ප්‍රයෝජන ලබා ගැනීමද සාමාන්‍යයෙන් සිදුවේ.

නමුත් මෙවැනි සතුන් අතරින් බහුල වශයෙන් සුරතලයට ඇති කරන සත්ත්වයන් වන්නේ බල්ලන් සහ බළලුන්ය. එසේ නම් ලොව තුළ දැනට හඳුනාගත හැකි සුනඛ විශේෂ මොනවාද, එයින් ලංකාව තුළ අපට දැකිය හැකි සුනඛ විශේෂයන් කවරේද, ඒ ඒ විශේෂයට ආවේණික ගුණාංගයන් මොනවාද යන්න පිළිබ¼දව එකින් එකට විස්තර සහිතව දැන් අප පහතින් කියවා බලමු. 

දැනට ලෝකයේ සුනඛ විශේෂ (Breeds) 200-300ක් අතර ප්‍රමාණයක් හඳුනාගෙන තිබෙනවා. ඒ අතර ආදිතම විශේෂයන්ද (Old Breeds) සහ නවතම විශේෂයන් (Latest Breeds) වශයෙන් ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් 2කට වර්ග කොට දැක්විය හැකියි. ඒ අතරින් දැනට ලංකාව තුළ 

German shepherd

Golden Retriever

Labrador retriever

Rottweiler 

Doberman pinscher

Dalmatian

Husky

Pomeranian

Bullmastiff

Boxer 

Cocker Spaniel

Ridgeback

Great Dane

Tibetan Mastiff

Pug

Chihuahua

Bull Terrier

English Cocker Spaniel

English bulldog 

Basset Hound

Great Dane

American Staffordshire 

Dachshund

American Pit Bull Terrier

Belgian Shepherd

Japanese Spitz

Shih Tzu

Tibetan Terrier ඇතුළු අනෙකුත් ටෙරියර් වර්ග 

ශ්‍රී ලාංකීය සුනඛයා ආදී විශේෂ හඳුනා ගත හැකියි. 

එමෙන්ම නවතම විශේෂ (Latest Breeds) වශයෙන් American bully, Pit-bull හා Cane Corso යන විශේෂ හැඳින්විය හැකිය. 

මෙම සුනඛයන් නැවත ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් 03කට බෙදිය හැකියි. එනම්,

1. නිවෙසේ සුරතලයට ඇති කරන සුනඛයන් -Family Dogs 

2. ආරක්ෂාවට ඇති කරන සුනඛයන්  _ Guard Dogs  

3. වර්කින් ඩෝර්ග්ස් _ Working Dogs (පොලිසිය ත්‍රිවිධ හමුදාව තුළ වැඩි වශයෙන් හඳුනාගත හැකියි) වශයෙනි. 

සෑම වර්ගයකම සුනඛයන් එධපඬඪදඨ ච්ධඨඵ වශයෙන් යොදා ගත නොහැකි අතර එම කර්තව්‍යය සඳහා වෙන්වූ විශේෂ කිහිපයක් ඇත. එනම්,

German shepherd

Cocker Spaniel

Labrador retriever

Poodle 

Rottweiler 

Husky

Pointer

යන විශේෂ හඳුනාගත හැකියි.

නිවෙසේ සුරතලයට 

ඇති කරන සුනඛයන් -ඵ

Family Dogs 

උදාහරණ _

Labrador retriever

German shepherd 

Shih Tzu

Pomeranian

ශ්‍රී  ලාංකීය සුනඛයා

Golden Retriever 

Husky 

Pugs 

Pit-bull 

American Pit-bull  

Cane Corso

ආරක්ෂාවට ඇති කරන සුනඛයන් (Guard Dogs) උදාහරණ –

Doberman pinscher

German Shepherds 

Australian Shepherds 

Akita 

Bullmastiff 

Rottweiler

 Pit-bull 

Cane Corso

Boxer

Ridgeback විශේෂයන් හඳුනාගත හැකියි.

ඊට අමතරව සුනඛ කළමනාකරණය (Dog Management) අනුවද සුනඛයන් වර්ග කළ හැකියි. එනම් සුනඛයකුගේ උපතේ සිට (Puppy Management) වර්ධන කාලය දක්වාත්, ඉන්පසු තරුණ අවිධියේ සිට වැඩිහිටි අවධිය දක්වාත්, වැඩිහිටි අවධියේ සිට මහලු අවධිය දක්වාත් ඔවුන්ව රැකබලා ගත යුතු ආකාරය අදාළ Breed එක අනුව වෙනස් වේ.

උදාහරණ වශයෙන් එය පහත පරිදි වර්ග කොට දැක්විය හැකියි.

1. Small Breed – කුඩා සතුන් 

 කුඩා සතුන් (Small Breed) ගේ අවශ්‍යතාවන් අන් විශේෂවලට වඩා වෙනස් වේ. ඔවුනට කුඩා කෑම ප්‍රමාණයක් ලබා දිය යුතු අතර විටමින් වර්ගද ඉතා අඩු ප්‍රමාණයන්ගෙන් ලබා දිය යුතුයි. විටමින් වර්ග නොදුන්නද වර්ධනයෙහි ගැටලු ඇති නොවේ.

උදාහරණ –

Pomeranian 

Chihuahua

Pug

Maltese dog

Yorkshire terrier

Toy Poodle

Shih Tzu

Papillon

Havanese

Japanese chin

Dachshund

Havanese

Cavalier King 

Charles Spaniel

Pekingese

French bulldog 

2. Middle Breed

මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ සතුන්

මධ්‍යම ප්‍රමාණය වන විට ඉහත අවශ්‍යතාවන් වෙනස් වේ. කිලෝ 20ට සහ ඊට අඩු බර ප්‍රමාණයක් සහිත සුනඛයන් මීට අයත් වේ.

Pug

ශ්‍රී  ලාංකීය සුනඛයා 

Dalmatian

Doberman

Boxer

3. Large Breed

විශාල ප්‍රමාණයේ සතුන්

කිලෝ 35-40ට වැඩි සතුන් මේ ගණයට අයත් වේ.

Great Dane 

Bullmastiff 

Cane Corso 

Rottweiler 

German shepherd 

Labrador

Belgian Shepherd 

Pit-bull 

American Bully

මෙම Pit-bull, American Bully වර්ග දෙකද ශරීර ප්‍රමාණය අනුව එනම් Medium, XL, Double XL ආදී වශයෙන් නැවත වර්ග කිරීමක් සිදුවේ.

දිනූෂා මනෝරි නිශ්ශංක