28

කොළඹ

වැල්ලවාය බෝගහපතල රක්ෂිතයේ විශාල ගින්නක්- අක්කර 50ක් පමණ විනාශ වෙලා

වැල්ලවාය බෝගහ්පතන මිරිස් ඇටහෙල කඳු රක්ෂිතයේ ඊයේ (23) දහවල් ග

09:07 AM May 24 2019

ෆේස්බුක් හරහා ජාතිවාදය අවුස්සන අයට ළඟදීම වැඩ වරදින ලකුණු

08:32 AM May 24 2019

අදත් පළාත් කිහිපයකට තද වැසි

08:29 AM May 24 2019

තිහාරියේ විශේෂ සෝදිසි මෙහෙයුමකදී ප්‍රාදේශීය මන්ත්‍රිවරයකු ඇතුළු 26ක් අත්අඩංගුවට

08:24 AM May 24 2019

රිෂාඩ්ට එරෙහි විශ්වාසභංග යෝජනා විවාදය ජුනි 18-19

08:05 AM May 24 2019

ගාල්ලේ පාසලක විද්‍යාගාරයේ පිපිරීමක්

07:40 AM May 24 2019

මුර කපොලු අඩු කිරීමත් සමඟ උතුරේ යළිත් මත්ද්‍රව්‍ය ප්‍රවාහනය පටන් අරන්

07:32 AM May 24 2019

හැටන්- මහනුවර බස් වර්ජනයක්

07:16 AM May 24 2019
සැණකෙලිය
කහට මැලියම් හොඳින් තවරා රුවට ගැළපෙන ලෙසින් නිමවා ගල් පතු...

ශ්‍රී ලාංකික චිත්‍ර සම්ප්‍රදාය ඇත්ත වශයෙන් එළිදකින්නේ 5 වැනි සියවසේ පරිවර්තන යුගයේදී සීගිරියෙනි. මේ

02:00 AM May 18 2019
2030 දී අඟහරු ග්‍රහයා මත මිනිසුන් පදිංචි කරවන නාසා සැලැස්ම...

වසර 2030දී අඟහරු ග්‍රහයා මත ජනාවාස පිහිටුවීම සඳහා නාසා ආයතනය ගෙන යන වැඩපිළිවෙළ අනුව, කල් පවත්නා පරිද

02:00 AM May 18 2019
අනිසි ප්‍රේමයෙන් මුළාවූ දියණියක් නිසි මඟට ගන්නට මෑණියන් පිහි...

දිව්‍ය-දේව සංකල්පනාවලට පිළිතුරු සොයන වර්තමාන විද්වතුන් තම මතය, පළ කර සිටින්නේ දේව ලබ්ධිකයන් ‘දිව්‍ය

02:00 AM May 18 2019
හොම්බෙන් පින්සල දරාගෙන ඩොලර් හාරදාහක් වටිනා සිතුවම් අඳින ...

ලෝක ප්‍රකට ස්පාඤ්ඤ ජාතික ශේ්‍රෂ්ඨ සිත්තරෙකු වූ පිකාසෝ ගැන අහලා ඇතිනේ. ඔහු 1973 දී මිය ගියා. ඉන් පස්ස

02:00 AM May 18 2019
ස්වරූප පහකින් තැන තැන මතුවී පහන් පැලට රහසේ වඩින අමුතු...

‘පස් දේවතාවෝ’ නමින් ජන ව්‍යවහාරයේ පවතින දෙවි - දේවතාවුන් කිහිපයක් ගැනම කතාබහක් පවතී. අප අද ඒ පිළිබඳව

02:00 AM May 18 2019
දේශපාලන පසු විපරමක් කළ යුතු පොයින්ට් එකක්...

මහජනතාවගේ සෘජු මැදිහත්වීම විප්ලවයක නිසැක ලක්ෂණය බව ට්‍රොට්ස්කි කියයි. එමෙන්ම ජනතාව විප්ලවයක් වෙත ඇද

02:00 AM May 18 2019
පොදු ජනයාට අවශ්‍ය සිදුවූයේ කුමක්දැයි දැනගැනීමටයි - ජේ‍යෂ්ඨ ...

ලාංකේය දේශපාලන ඉතිහාසයේ ගමන්මඟ වෙනස් කළ තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයක් ලෙස 1986 සිට 1990 දක්වා පැවැති ජවිපෙ

02:00 AM May 18 2019
ක්ලියෝ පැට්රාගේ මාර්ක් ඇන්ටනිගේ සොහොන් ගැබ හමුවෙයි...

ක්‍රිස්තු පූර්ව 30 වැනි  සියවසේ මියගියා යැයි සැලකෙන මාර්ක් ඇන්ටනිගේ සහ ක්ලියෝ පැට්රාගේ දේහ තැන්

02:00 AM May 18 2019
හින්දි සිනමාවේ ඕනෑම තැනක් ඔට්ටු විරල ගණයේ සොඳුරු නළුවා සු...

හින්දි සිනමාවේ අමුතු ආකර්ශනීය සිනහවකින් මුව සරසාගත් සොඳුරු දැවැන්තයකු වන්නේ ‘සුනිල් දත්’ය. සුනිල් දත

02:00 AM May 18 2019
බුදුන් වහන්සේ මනුෂ්‍යයකු මිස දෙවියකු නම් නොවේ...

ආගම් පිළිබඳව සාමාන්‍යයෙන් පිළිගත් අදහසට අනුව ආගම් කර්තෘ කෙනෙකැයි බුදුන් වහන්සේට කිය හැකි ද යනු සැක ස

02:00 AM May 18 2019
නැළවෙන බෝපත් අතරේ සැනහෙන හදවත් අරණේ අමා දම් ගඟ ගලා ගිය කත...

මැයි මස විසිවැනිදා උදාවන වෙසක් පුර පස පසළොස්වක පොහෝ දිනය ලෝකවාසී හා ශ්‍රී  ලංකාවාසී බෞද්ධයන්ට ක

02:00 AM May 18 2019
කන්තරෝඩෙයි අත්තාණි කණුවකින් හෙළිවන උතුරේ යටගිය අතීත කත...

යාපනය අර්ධද්වීපය තුළ නිසි පුරාවිද්‍යා ගවේෂණයන් සිදු කරන්නට අවකාශ නොතිබුණු නිසා එහි සැබෑ අතීත කතාවත්

02:00 AM May 11 2019
හිමාලයේ ග්ලැසියර් දිය වෙන්න ළඟයි...

ලොව තෙවැනි ධ්‍රැව කලාපය ලෙස හඳුන්වන හිමාලයේ ග්ලැසියර් කලාපයේ දැනට පවතින පරිසර උෂ්ණත්වය අවම කිරීමට කට

02:00 AM May 11 2019
ගුරු උපගුරු එකට වැටී රස විතකින් මත් වෙලා මහ වන මැද මුවකු ...

වර්ෂ 1970 දශකයේ මුල්භාගය වනවිට මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ දුෂ්කර ගම්මාන රාශියක් තිබිණි. මාගම්මන කනිටු වි

02:00 AM May 11 2019
ඩොලර් මිලියන 43ක වැඩක් ඇමෙරිකන් හමුදාවේ නියමුවන් රහිත සුප...

ඇමෙරිකා නාවික හමුදාව ඩොලර් මිලියන 43ක කොන්ත්‍රාත්තුවක් මත නියමුවන් නැති රොබෝ  සබ්මැරීන් යාත්‍රා

02:00 AM May 11 2019
කාලි මෑණියන්ට වංචා කරන්න ගිහින් හිරේ විලංගුවේ වැටිලා දඬු...

හලාවත මුන්නේශ්වරම අයියනායක දේවාල පාරේ ශ්‍රී  ප්‍රත්‍යාන්ගිරා අම්මාන් කෝවිලේ අනුහස් ගැන එම කෝවිල

02:00 AM May 11 2019
වසර 140ක චයිනා මර්චන්ට් ඉතිහාසය ගොනු කළ තැන......

පසුගියදා චීනයේ දකුණු පළාතේ නැන්සන් දිස්ත්‍රික්කයේ හොංකොං සීමාවේ ෂෙන්සෙන් පළාතේ සංචාරයක නිරත වූ අප මා

02:00 AM May 11 2019
ළඳුන් සිත් මන්මත් කළ ආදරයෙන් සිහි විකල් කළ - මනෝජ් කුමාර්...

භාරත සිනමාවට දායාද කළ තවත් කඩවසම් නළුවකු වන්නේ ‘මනෝජ් කුමාර්’ය. ඔහුගේ සම්ප්‍රාප්තිය සිදුවන්නේද හින්ද

02:00 AM May 11 2019

හිමාලයේ ග්ලැසියර් දිය වෙන්න ළඟයි

සැණකෙලිය

ලොව තෙවැනි ධ්‍රැව කලාපය ලෙස හඳුන්වන හිමාලයේ ග්ලැසියර් කලාපයේ දැනට පවතින පරිසර උෂ්ණත්වය අවම කිරීමට කටයුතු නොකළහොත් වසර 2001 පමණ වනවිට එය සම්පූර්ණයෙන්ම දිය වී යනු ඇතැයි විද්‍යාඥයන් කණ්ඩායමක් මෑතකදී සිදු කරන ලද අධ්‍යයනයකදී අනාවරණය කරගෙන තිබෙනවා. 

අනාගතයේදී ගෝලීය උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 1.5 දක්වා අවම කිරීමේ පැරිස් ගිවිසුමේ ඉලක්කය සපුරා ගැනීමට සමත්ව සිටියද මේ ග්ලැසියර්වලින් 1/3ක් අතුරුදන් වීම වැළැක්විය නොහැකි බව “හින්දුකුෂ් හිමාලයා ඇගයුම් වාර්තාව“ මඟින් හෙළිදරව් වෙනවා. මේ ග්ලැසියර් හින්දුකුෂ් හිමාලයා කලාපයේ ජීවත් වන ජනයා මිලියන 250කට පමණ සහ ඉන් පහළ ගංගා නිම්නයේ ජීවත් වන බිලියන 1.5කට අධික ජනගහනයකට තීරණාත්මක ජල සම්පතක් බවට පත්ව ඇති බව මේ අධ්‍යයනයේදී හෙළි වුණා. ඒ අනුව මේ ග්ලැසියර්වලින් සැපයෙන ජල සම්පතින් පල ලබන සංඛ්‍යාව බිලියන 1.75කට අධිකයි. හිමාලයානු ග්ලැසියර් මඟින් පෝෂණය වන ලොව අතිශයින් වැදගත් ගංගා පද්ධති සංඛ්‍යාව 10ක්. ඒ අතර ඉන්දු, කහ, මීකොං සහ ඉරවඩි ආදී ගංගාද වෙනවා. මේ ගංගා පද්ධති මඟින් සෘජුව සහ වක්‍රාකාරයෙන් ආහාර, බල ශක්තිය, පිරිසුදු වාතය සහ ආදායම් මාර්ග සපයන ජනතාව බිලියන ගණනක්. රටවල් වශයෙන් ගත් කල ඇෆ්ගනිස්තානය, පාකිස්තානය. ඉන්දියා, නේපාලය, චීනය, භූතානය, බංග්ලාදේශය සහ මියන්මාරය යන රටවලට මින් ඇති වන බලපෑම අති විශාලයි. 

වායු දූෂණය, ගෝලීය උෂ්ණත්වය පාලනය නොකිරීම ඇතුළු විවිධ හේතූන් නිසා මෙම ග්ලැසියර් දියවී යෑම හේතුවෙන් නාගරික පානීය ජල සැපයුමට බාධා ඇතිවීම, බලශක්ති උත්පාදනය ඇනහිටීම, ආහාර නිෂ්පාදනයට අවශ්‍ය ජලය හිඟවීම ආදී බරපතළ ගැටලු රැසක් පැනනැඟීමේ අවදානමක් මේ වනවිට මතුව තිබෙනවා. 

මෙම හින්දුකුෂ් හිමාලයා අධ්‍යයනය වසර 5ක කාලයක් පුරා සිදුකොට ඇති අතර ඒ සඳහා පර්යේෂකයන් හා ප්‍රතිපත්ති විශේෂඥයන් 350 දෙනෙක්, විවිධ සංවිධාන 185ක්, තොරතුරු සම්පාදකයන් 210ක්, සමාලෝචක සංස්කාරකවරු 20ක්, බාහිර සමාලෝචකයන් 125ක් ඇතුළු විශාල පිරිසක් සහභාගි වූහ. 

ගෝලීය උෂ්ණත්වය හේතුවෙන් කඳු මුදුන් වසා සිටින ග්ලැසියර් ස්තර දියවී යෑමට ලක් වීමේ අවදානම මෙතෙක් බොහෝ දෙනාගේ අවධානයට ලක්ව නැති බව පර්යේෂණ කණ්ඩායමේ ප්‍රධානියකු වන පිලිප්පස් වෙස්ටර් සඳහන් කරනවා. ඔහු සඳහන් කරන ආකාරයට මේ හේතුවෙන් ඉදිරි සියවස තුළ රටවල් 8ක ග්ලැසියර් මේ අන්දමින් දියවී යෑමට ලක්ව අතුරුදන්ව යනු ඇති. මේ තත්ත්වයට හේතු වන ගෝලීය උෂ්ණත්වය අවම කර ගැනීමට 2015දී පැරිස් ගිවිසුමට අස්සන් තැබුණා. එහි අරමුණ වූයේ ගෝලීය උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 2ට වඩා අවම මට්ටමක පවත්වා ගැනීමයි. නමුත් එය සෙල්සියස් අංශක 1.5 නොඉක්මවන මට්ටමක පවත්වාගෙන යා යුතු බව පසුව තීරණය කෙරුණා. මෙහිදී ලොව ප්‍රමුඛතම පරිසර දූෂකයන් වන ඇමෙරිකාව සහ සෞදි අරාබිය වැනි රටවල් මේ සඳහා යහපත් ප්‍රතිචාර දක්වා  නැහැ. කෙසේ වෙතත් සෙල්සියස් අංශක 1.5ක ඉලක්කය සපුරා ගනු ලැබුවද හිමාලයා කලාපයේ උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 2.1ට වඩා අවම කර ගැනීමේ හැකියාව ලැබී නැති අතර ගෝලීය උෂ්ණත්වය පාලනය නොකළහොත් ඉදිරියේදී එය සෙල්සියස් අංශක 5 දක්වා ඉහළ යනු ඇතැයි සඳහන් වෙනවා. 

වසර 2015 දී දේශගුණික විපර්යාසය පාලනය කර ගැනීමේ අරමුණින් පැරිස් ගිවිසුමේදී ලොව රටවල් රැසක් ඒ සඳහා අස්සන් තබනු ලැබුවා. එහි අරමුණ වන්නේ ගෝලීය උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 2ට වඩා අවම මට්ටමක පවත්වාගෙන යෑම සහ එය සෙල්සියස් අංශක 1.5ට වඩා ඉහළ යා නොදී පාලනය කිරීමයි. මෙසේ සිදු නොකළහොත් ලොවින් 25%ක පමණ ප්‍රදේශයක් වියළි බිම් බවට පත්වීමේ අවදානමක් පවතින බව සඳහන් වෙනවා. වසර 2017දී ලොව හරිතාගාර වායු පරිසරයට නිකුත් කිරීම අතින් දෙවැනි ස්ථානය හිමිකරගෙන සිටින ඇමෙරිකාව මෙම ගිවිසුමෙන් ඉවත් වීමට අදහස් කරන බවට ජනාධිපති ට්‍රම්ප් ප්‍රකාශ කොට තිබෙනවා. 

හිමාලයානු ග්ලැසියර් නිර්මාණය වී ඇත්තේ මීට වසර මිලියන 70කට පමණ අෑත අතීතයක බවයි සඳහන් වන්නේ. එය වෙනස් වන උෂ්ණත්වයට අතිශයින් සංවේදියි. විවිධ පාරිසරික බලපෑම් හේතුවෙන් මෙම හිමෙන් වැසී ඇති ප්‍රදේශ හා හිමපතන ප්‍රමාණයෙන් අඩු වෙමින් පවතිනවා. මේ අන්දමින් ග්ලැසියර් දියවීම නිසා ග්ලැසියර් විල්වල ජල මට්ටම ඉහළ යෑමේ හේතුවෙන් ඒවා උතුරා යෑමට ලක් වන නිසා සමතුලිතව ජලය බෙදී යෑම සිදු නොවීමේ අවදානමක්ද මතුව තිබෙනවා. වසර 1990 වනවිට මේ අන්දමින් උතුරා යෑමේ අවදානමට ලක්ව තිබූ විල් 3350ක සංඛ්‍යාව  දශකයක් තුළදී 4260 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බව චන්ද්‍රිකා ඡායාරූපවලින් ලබාගත් දත්තවලින් අනාවරණය වී තිබෙනවා. 

ලොව බරපතළ ලෙස දූෂණයට ලක්ව ඇති කලාප අතරින් එකක් වන ඉන්දු ගංගා තැනිතලා ප්‍රදේශයේ වායු දූෂණය හේතුවෙන් ග්ලැසියර මත කළු පැහැති කාබන් හා දූවිලි තැන්පත් වීම නිසා හිම දියවීම කඩිනම් වෙනවා. මෙය මේ වනවිට කලාපයේ මෝසම් වර්ෂා රටාව වෙනස් කිරීමට පවා බරපතළ හේතුවක් බවට පත්ව ඇති බවත් මේ අධ්‍යයනයේදී හෙළි වී තිබෙනවා. 

ගැමුණු රත්නායක