දැන හෝ නොදැන භාවිත කරන අපේ වාසගම්වල පැටිකිරිය මෙන්න

  👤  5822 readers have read this article !
2018-02-11

වාසගම් බොහෝ විට පෘතුගීසි, ස්පාඤ්ඤ, ලතින් හා ජර්මානු ආභාසයෙන් පෘතුගීසි හරහා අපට ලැබිණැයි කල්පනා කළ හැකිය. එසේම මේ පෙළපත් නාම අද වන විට අප විසින් අපගේ උෟරුවට, හැඩයට යළි සකසා ඇති බවද නිරීක්ෂණය කළ හැකිය. අප අතර භාවිත පෘතුගීසි වාසගම් මොනවාදැයි දැන් අපි සොයා බලමු. සිල්වා, පෙරේරා, ප්‍රනාන්දු, ඩයස්, මෙන්ඩිස් (මැන්දිස්) කුරේ ද මෙල්, කෘෘස්, පීරිස්, පාරිස්, ගෝමස්, වාස්, ෆොන්සේකා, අල්විස් අල්මේදා, කබ්රාල්, නෝනිස්, සොයිසා, සුවාරිස්, රොද්රිගු, රුබේරු සහ පැස්කුවල් මෙබඳු ලාංකික - පෘතුගීසි වාසගම් අතර කැපී පෙනෙයි.

පෙරේරා - මෙය ලංකාවේ වඩාත්ම භාවිත පෘතුගීසි පෙළපත් නාමවලින් එකකි. පෘතුගීසි යෙදුම ර්ථීඥපඥඪපච (පෙරෙයිරා) අර්ථය - පෙයාර්ස් ගස
සිල්වා - සිල්වා යනු පෘතුගීසි නොව ලතින් වචනයකි. (ලතින් බස සියලු යුරෝපා භාෂාවල මාතාව බව අපි දනිමු) ලතින් යෙදුම ඉඪතමච (සිල්වා) අර්ථය - ලන්ද, ලඳු කැලෑව, ඉඪතමච යන්න විටෙක ච්ඥ ඉඪතමච ලෙසද භාවිත වේ. ච්ඥ යන්න ඉංග්‍රීසි බසින් ගත්කල ර්ණීට යන අරුත දෙයි. ඒ අනුව ච්ඥ ඉඪතමච යනු ලන්දේ/ ලඳු කැළෑවේ යනුවෙනි.

ද මෙල් - පෘතුගීසි යෙදුම - ච්ඥ ර්ඥත (දෙ මෙල්ලෝ) අර්ථය - "මී පැණි" අනුව ච්ඥ ර්ඥතතධ හෙවත් ච්ඥ ර්ඥත යනු මී පැණිහි/මීපැණියේ යනුයි.
කෘෘස් - පෘතුගීසි යෙදුම ඛ්පභල (කෘෘස්) අර්ථය - කුරුසිය 100%ක්ම පාහේ ක්‍රිස්තියානීන් වන පෘතුගාලයේ මෙබඳු ආගමික සංකල්පයක්, පෙළපත් නාමයක් සේ යොදා ගැනීම.
පීරිස් - පෘතුගීසි යෙදුම - ර්ථීඪපඥඵ (පීරෙස්) -අර්ථය - පීරිසිය. මේ අනුව පීරිසිය යන වචනය මෙන්ම කෝප්පය යන වචනයද පෘතුගීසි ආභාසයෙන් සිංහලයට නැඟිණැයි කල්පනා කළ හැකිය. පෘතුගීසි බසින් කෝප්පය ඛ්ධනධ (කෝපෝ) යනුය.

පාරිස් - පෘතුගීසි යෙදුම ර්ථීචපඪඵ (පරීස්) - අප කළ විමර්ශනයකට අනුව පෘතුගීසි බසින් පරීස් යනු ප්‍රංශයේ අගනුවර වන පැරීසියයි. පැරීසියේ කලක් තිස්සේ සාම්ප්‍රදායිකව පෘතුගීසි සම්භවයක් සහිත ජන කොටසක් ජීවත් වෙති. මේ ජනතාව පෘතුගීසින් විසින් හඳුන්වනු ලැබුවේ පරීස් යනුවෙනි. සිංහල භාවිතයේදී මේ වාසගම ලැබූ අය පාරිස් ලෙස හඳුන්වනු ලබති.
ඩයස් - පෘතුගීසි යෙදුම ච්ඪචඵ (දියාස්) අර්ථය - දිනයන් පෘතුගීසි බසින් ච්ඪච (දියා) යනු දිනයයි. ච්ඪචඵ (දියාස්) යනු එහි බහු වචනමය ස්වරූපයයි.
මෙන්ඩිස් - පෘතුගීසි යෙදුම ර්චදඤචල (මන්දෙස්) ර්ඥදඥදඤඥල (මෙනෙන්දෙස්) අර්ථය - මෙනෙන්දෝ ගේ පුත්‍රයා මෙනෙන්දෝ යනු යුරෝපයට බලපෑ කතෝලික ශුද්ධවන්තයකු සේම රාජ කුමාරයෙකි.

ප්‍රනාන්දු - යුරෝපයේ රටවල් රැසක පෙළපත් නාම හෝ පුද්ගල නාමයක්ද ලෙස ප්‍රනාන්දු යන්න ප්‍රකටය. පෘතුගීසි යෙදුම - ජ්ඥපදචදඤධ (ෆර්නාන්දෝ) ජර්මානු රජ පෙළපතක් වන ෆර්ඩිනන්ඩ් (ජ්ඥපඤඪදචදඤ) යන්නෙහි පෘතුගීසි නාමය ලෙස ජ්ඥපදචදඤධ හැඳින්විය හැකිය.
නෝනිස් - ස්පාඤ්ඤ නාමය - නූනෝ/පෘතුගීසි නාමය නූනෙස් අර්ථය : නූනෝගේ පුත්‍රයා. මීට අමතරව මෙය පෘතුගීසි අරුතින් නවවෙනි හෝ සීයා යනුද වෙයි.
ගෝමස්/ගෝමිස් - මෙම පෙළපත් නාම දෙකම එකම ස්පාඤ්ඤ මූලාශ්‍රයකින් සම්භව වී යැයි සැලකිය හැකිය. ස්පාඤ්ඤ යෙදුම : විසිගොතික් සංකල්පයක් වූ ගෝමා. මෙහි මූලය ජර්මානු ගුමා (ට්භථච) යන්න අර්ථය - මිනිසා. ඒ අනුව ගෝමෙස් යනු මිනිස් පුත්‍රයා (මනුෂ්‍ය පුත්‍රයා) ලෙස ගත හැකිය.

ෆොන්සේකා - ලතින් මූලය : ජ්ධද+ඉඪජජච අර්ථය : ජ්ධද (උල්පත) ඉඪජජච (වියළි බිම) වියළි බිමෙහි උල්පත තවද මෙය කාන්තාරයක ක්ෂේම භූමියකට ඉඟි කරයි.
කොස්තා - පෘතුගීසි යෙදුම : ඛ්ධඵබච (කොස්තා) පෘතුගීසි අර්ථය : ගං ඉවුර, බෑවුම, මුහුද වෙරළ. ලතින් අර්ථය : පැත්ත, අයින, කෙළවර, අද්දර
වාස් - හංගේරියානු මූලය ඍචඵඵ අර්ථය - යකඩ. මෙමඟින් කම්මල් රැකියාවේ නියුක්ත වූවන්, යපස් පතල්කරුවන් හෝ යකඩ භාණ්ඩ වෙළෙ¼දාමේ යෙදෙන්නන් අදහස් කෙරේ. එසේම මෙම පෙළපත් නාමය මඟින් අති විශිෂ්ට චරිතයක්, ප්‍රබල විඳ දරා ගැනීමේ හැකියාවක්ද ප්‍රකාශ කෙරේ.
අල්විස් - ජර්මානු මූලය : ඒතටඩඥප (පුද්ගල නාමයකි) පෘතුගීසි නාමය : ඒතමඥඵ (අල්වෙස්) අර්ථය - අල්ෆර්ගේ පුත්‍රයා (ඒතමඥඵ) ලංකාවේදී මෙය ඒතඹඪඵ (අල්විස්) බවට පත්වී ඇත.

රුද්රිගු - ස්පාඤ්ඤ මූලය - රොද්රිගෝ දියාස් දෙවීවාර් (පුද්ගල නාමයකි) 11 වැනි සියවසේ විශිෂ්ට හා කැපී පෙනුණු ස්පාඤ්ඤ සේනාධිපතියකු වූ මොහුගේ නාමයට ගෞරව පිණිස රොද්රිගු යන මොහුගේ පෙළපත් නාමයක් සේ පසුකාලීනව භාවිතයට ගැනුණු බව පෙනී යයි.
සොයිසා - පෘතුගීසි මූල්ය ඉධභලච (සූසා) මුල් කාලයේ මේ නාමය යොදා ගැනුණේ පෘතුගාලයේ සූසා ගංගා නිම්නයේ පදිංචි වැසියන් හඳුන්වනු පිණිසය. මේ ගංගාවට ඉධභලච යන නම ලැබීමට ලතින් වචන දෙකක බලපෑමක් ඇතැයි සැලකේ.

අර්ථය - කලක් ඉස්ලාමීය ආක්‍රමණයට යටව සිටි ස්පාඤ්ඤයේ එක් නගරයක් අරාබීන් විසින් හඳුන්වනු ලැබුයේ අල් මයිදා යනුවෙනි. එහි අර්ථය සානුව යනුය.
කබ්රාල් - ලතින් මූලය: ඛ්චනපචතඪඵ (කප්රාලිස්) අර්ථය: එළුවන් ලගින තැන - මේ පෙළපත් නාමය එළුවන් බලාගන්නා පුද්ගලයකු හැඳින්වීමට යොදා ගත්තා විය හැකිය. ලංකාවේදී මෙය කබ්රාල් ලෙස භාවිත වේ.

කොරයා - ඛ්ධපච (කෝරා) අර්ථය - හදවත ලතින් මූලය - ඛ්ධපච (කොරෙයා) අර්ථය - ලතින් බසින් කොරියානු රාජ්‍ය හැඳින්වීමට යෙදෙන මේ යෙදුම හැරෙන්නට මෙම පෙළපත් නාමය සාධාරණීකරණය සඳහා යොදාගැනීමට අපට සොයාගත හැකි එකම සාධාරණ වචනය වන්නේ හදවත යන අරුත දෙන ඛ්ධපච (කෝරා) යන්නය. මේ අනුව හෘදයාංගම වැනි අරුතකින් ඛ්ධපච (කෝරා) යන්න කොරයා ලෙස සකසා ගත්තේදැයි කල්පනා කළ හැකිය.

පැස්කුවල් - පෘතුගීසි මූලය: ර්ථීචඵජධච අර්ථය - පාස්කුව (පාස්කු මංගල්‍යය) අර්ථය: මෙම නාමය පාස්කු මංගල්‍යය හා සබැඳි අරුතක් ගෙන එයි.

එස්. රණසිංහ

මව්බිම දැන්

තවදුරටත්

අද මව්‍බිමෙන්

තවදුරටත්