නැවතත් මුල් පිටුවට

තීරු ලිපි - සැණකෙළිය

දෙඇස් පියාගෙන හොඳින් සවන් දෙන්න කටහ¾ඩින් හැඟීම් තේරුම් ගන්න පුළුවන්ද?   

2017-10-29

සවන්දීම පිළිබඳවද විටින් විට වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ඇස යොමුවිය. සවන්දීම තුළින් අනෙකාගේ ඇතුළාන්තයට බැසීම හෙවත් ඔහු පවසන දේ තුළ රැඳී ඇති හැඟීම් අඳුනාගන්නට නම් අප සවන් දිය යුත්තේ කෙසේද යන කාරණය ගැනද පරීක්ෂණ හා පර්යේෂණ අත්හදා බලා තිබේ.

පහන් ලක්ෂයක් දල්වා සිරි දළදා හිමි පිදූ රාජාධි රාජසිංහ රජුගේ සැඟවුණු තොරතුරු  

2017-10-29

කුඩා කල පටන් කන්ද උඩරට හැදී වැඩුණු හෙයින් ශ්‍රී රාජාධි රාජසිංහයන් උඩරැටියකු ලෙස හැදී වැඩුණු බවත් එවකට මල්වතු විහාරයේ නායක හිමියන්ගේ දක්ෂතම ශිෂ්‍යයකු වූ බවත් ඉතිහාසයේ ලියවී තියෙනවා. භාෂා බොහොමයක් උගත් රාජාධි රාජසිංහයන් කාව්‍ය රසිකයකු මෙන්ම දක්ෂ කවියෙකු ද වෙලා තියෙනවා. කොහොම නමුත් කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජතුමන්ටත් දරුවන් නොහිටපු නිසාවෙන් ඔවුන්ගෙන් අනතුරුව 1782දී රජකමට පත් වෙන්නේ මේ ශ්‍රී රාජාධි රාජසිංහ රජතුමන්. ඒ උඩරට තුන්වැනි නායක්කර් රජතුමන් විදියට.

වසර දසලක්ෂ එකහමාරක් පැරැණි මුහුදු කිඹුලකුගේ පොසිලයක් හමුවෙයි  

2017-10-29

බි්‍රතාන්‍ය අවට මුහුද දැන් අනතුරුදායක උරගයන්ගෙන් තොර යැයි තහවුරු වී ඇතත් මෙයින් වසර දස ලක්ෂ 1.63කට (16,30,000) ඉහතදී 'මෙල්ක්ෂම්' (ර්ඥතඬඵඩචථ) නමින් හැඳින්වුණු මුහුදු කිඹුලකු දක්නට ලැබී ඇතැයි ගවේෂණයකින් අනාවරණය වී තිබේ. මෙම කිඹුලාගේ පොසිලය විල්ට්ෂයර් ප්‍රාන්තයේ නගරයක කැණීමකදී මතු වී ඇති අතර, එම නගරයේ නාමය අනුවම මෙම උරගයාද නම් කරනු ලැබී ඇත. දිගින් අඩි 10ක් පමණ වන කිඹුලා නොගැඹුරු උණුසුම් දියෙහි වාසය කර ඇතැයිද උෟ වාසය කර ඇති මූදු ප්‍රදේශයෙන් විශාල කොටසක් දැන් යුරෝපා භූමියෙන් වැසී ඇතැයිද විද්‍යාඥයෝ තහවුරු කරති.

කිර්ගිස්තානයේ අප්‍රකට ප්‍රදේශයකින් දුර්ලභ බුදුපිළිමයක් මතුවෙයි  

2017-10-22

කිර්ගිස්තානයේ බිෂ්කෙක් අගනුවරින් කී.මී. 35ක් දුරින් පිහිටි ක්‍රස්නයා රෙච්කාහි කඳුකරයේ කරන ලද කැණීමකදී මීටර් 1.5ක් උස විශාල බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් සොයා ගැනීමට කිර්ගීස් විද්‍යා ආයතනයේ පුරාවිද්‍යාඥයෝ කණ්ඩායමක් සමත් වූහ. එම භූමි ප්‍රදේශයෙහි බෞද්ධ ආශ්‍රම සංකීර්ණයක් මිහිදන්ව ඇතැයි විශ්වාස කළ මෙම පුරාවිද්‍යාඥයෝ සාන්ත පීටර්ස්බර්ග්හි රුසියානු පූජකාශ්‍රම කෞතුකාගාරයේ සගයන් පිරිසක්ද සමඟ එක්ව බිම්කඩ කීපයකම කැණීම් කළහ.

අනේ! ඒ හින්දා ණයට නං බෑ මේං වැන්දා  

2017-10-22

මහමඟ අයිනේ පොල් අතු මඩුවක් තනා ගත් හේ එහි සිට පාපැදි අලුත්වැඩියාව පටන් ගත්තේය. උදෑසනින්ම දිවා ආහාරය සඳහා බත් මුලක්ද සකස් කර ගත් ඔහු වින්කලයට පාපැදියෙන් පැමිණ රෑ බෝවන තුරු පාපැදි අලුත්වැඩියා කර සොච්චම් මුදලක් රැගෙන ආපසු තම නිවහන වෙත යයි. ඔහු සිවු දරු පවුල රස්සා කළේ ඉන් ලැබෙන සොච්චමිනි. මේ හිත හොඳ මිනිසා කාගෙත් අවධානය දිනා ගත්තේය.

හිටිගමන් නොපෙනී යන වැඩ හිටපු තැනුත් පෙන්වන ලොව පුරා සැරිසරන රහතන් වහන්සේලා ගැන කියන කතා  

2017-10-22

ජනප්‍රවාද අනුව ලංකාවේ වැඩ විසූ අන්තිම රහත් හිමි දුටුගැමුණු රජු කල (ක්‍රි.පූ. 161-137) වැඩවිසූ මලියදේව හිමිය. කාවන්තිස්ස-දුටුගැමුණු රජුන් කල එතැන ජීවත් විය. මලියදේව හිමි වැඩි කලක් වාසය කළේ පොල්ගහවෙල නුදුරු වට්ටාරම විහාරයේය. කොත්මලේ අසුල්පිටිය හිමි වැඩසිටිය තවත් ස්ථානයකි. මහවැලි ගඟ අසල පිහිටි තිස්පනේ පාලම අද්දර පිහිටා තිබූ ඉපැරැණි යෝධ ඇටඹ ගහ හා බුදුන් සිටි ලෙන නමින් ප්‍රකට ගල්ලෙන මලියදේව හිමි කල් ගෙවූ ස්ථානයකි. කොත්මලේ පුසුල්පිටිය විහාරයද මලියදේව හිමියන්ගේ පා පහස ලද බිමකි. පස්වැනි සියවස මුල ලංකාවට ආ චීන ජාතික පාහියන් හිමිගේ ලංකා විස්තරය අනුව අනුරාධපුරයේදී අපවත් වූ රහත් හිමි නමකගේ ආදාහන උත්සවයක් ගැන පාහියන් හිමියෝ විස්තර කරති. හයවැනි සියවස මැද අත්තනගලු විහාරයේ වැඩවිසූ හිමිනමක් පොළොව ගුරුලුවාගෙන රහත් වූ බව අසා අනුරාධපුර රජු පැමිණ හිමියන් වන්දනා කළ බව පාලි අත්තනගලු වංශය කියයි. ලංකාවේ වැඩවිසූ අන්තිම රහත් හිමිනම මේ අත්තනගලු වෙහෙර වැඩ විසූ හිමිනමය.

මහනුවර යුගයේ සැඟවී තිබුණු උමං කිහිපයක අබිරහස්   

2017-10-22

අතීත ලංකාවේ පොළොව යටින් _ ගංගා යටින් - සතුරු බලකොටු ආක්‍රමණය සඳහාත් රහසිගත ගමනාගමන කටයුතු සඳහාත් සතුරු ආපදාවකදී රහසිගතව පලා යෑම සඳහාත් උමං හෑරීමේ කලාවක් පැතිරී තිබිණි. දේශීය ශිල්පීන් මීට පුරුදු වී සිටියද වඩාත් ප්‍රකට වූයේ දකුණු ඉන්දියාවෙන් ලංකාවට පැමිණි 'පල්ලරු' නම් ඉන්දීය ගෝත්‍රය මේ උමං කැණීමේ අති දක්ෂයන් වූ බවයි. බොහෝ සිංහල ජනකතාවල වනයේ ජීවත් වූ 'පල්ලරු' කණ්ඩායම් ගැන කියවෙයි. අපේ ජනකතාවල එන පල්ලරු යනු එදා දකුණු ඉන්දියාවෙන් පැමිණ වනාන්තර ආශ්‍රිතව කණ්ඩායම් ලෙස ජීවත් වූ උමං කැණීමෙහි අති දක්ෂ දකුණු ඉන්දියානු පල්ලරු ගෝත්‍රයයි.

අවුරුදු විසිලක්ෂයකට පෙර මානව ඉතිහාසයේ රස රහස් එළියට  

2017-10-22

අවුරුදු විසි ලක්ෂයකට ඉහතදී ආදි මිනිස්සුන්ට 'ප්‍රජනක විසර්පය' (ඨඥදඪබචත ඩඥපනඥඵ) (ජෙනිටල් හර්පීස් - විසිරෙන බිබිලි සහිත චර්ම රෝගයක්) නමැති රෝගය පතුරුවන වයිරසය පැතිරවූ 'පැරතේ‍රා්පස් බොයිසි' නමැති මානව රූපියා හඳුනා ගැනීමට විද්‍යාඥයන්ට හැකිවී තිබේ. පැරතේ‍රා්පස් බොයිසි යනු හැඩිදැඩි සිරුරක්ද නොමේරූ මොළයක් හා තැටියක් බඳු මුහුණක්ද ඇතිව වත්මන් මිනිසා මෙන්ම දෙපයින් ඇවිද්ද මානව රූපියෙකි. එම රෝග කාරක වයිරසය ශරීරගතව තිබුණු ඉපැරැණි චිම්පන්සීන් මරා මස් කෑමෙන් පසු, පැරතේ‍රා්පස් මානව රූපියාට රෝගය වැලඳෙන්නට ඇති බවත් ඔහුගෙන් පසුකාලීන මානවයන්ට එය බෝවන්නට ඇති බවත් විද්‍යාඥයෝ අදහස් කරති.

වෙනත් ලෝකයක සතුන්ට මේ ලෝකයට ඇවිත් උපදින්න පුළුවන්ද?  

2017-10-22

කර්මය හා කර්ම විපාකය අපේ වර්තමාන ජීවිතයට පමණක් සීමා වූ දෙයක් නොවේ. කර්මය ඉතා සියුම් විෂයකි. කර්මයේ කෙළවර සෙවීමද බුදුවරයකුට හැරෙන්නට සාමාන්‍ය කෙනකුට කළ හැකි දෙයක්ද නොවේ. ඒ නිසාම සිතා කෙළවරක් නොදැකිය හැකි බැවින් කර්ම විෂය අචින්ත්‍ය යැයි බුද්ධ දේශනාවේ සඳහන් වෙයි. එහෙත් කර්මය පිළිබඳ නොදැනීම හෝ නොපිළිගැනීම නිසා සත්ත්වයා මේ සංසාරයෙහි මහත් වූ දුකට පත්වෙයි. සරල උදාහරණයකින් පැහැදිලි කළහොත් කර්මය මුහුදේ පාවෙන අයිස් කන්දක් මෙනි. ඒ අයිස් කන්දේ මුදුනත ඉතා කුඩා කොටසක් පමණි අපේ පියවි ඇසට පෙනෙන්නේ. අයිස් කන්දේ විශාල ප්‍රමාණයක් මුහුදු දියෙන් යට පාවෙමින් පවතී. එය අපට නොපෙනෙන්නා සේම කර්මයේ ක්‍රියාකාරිත්වයෙන් වැඩි කොටසක් අපට නොපෙනේ.

පරාජිත හැඟීමෙන් මිදී පිබිදුණු මිනිසකු වන්නේ කොහොමද?  

2017-10-22

ලොවේ වෙසෙන කිසිවකුත් දකින්නට අසන්නට හෝ මුහුණ දෙන්නට අකැමැති සමහර දේ තිබේ. "පරාජය" ඉන් එකකි. "පරාජය ජයග්‍රහණයට මාවත" යැයි හෝ "පරාජය කදිම ගුරුවරයකු" යි ආදී වශයෙන් කියමන් තිබුණේ වුව කිසිවකුත් ඒ ගුරුවරයාට කැමැති බව සිතන්නට නුපුළුවන. පසුගිය සතියේ පහ ශේ‍ර්ණියේ ශිෂ්‍යත්ව විභාගයේ ප්‍රතිඵල නිකුත් විය. එකසිය හැට ගණනක වූ කඩඉම සමහරකු පැන යද්දී එයට එක් ලකුණක් මෙහායින් දරුවාගේ පටන් පහළට වූ බොහෝ සංඛ්‍යාවක සිසුන් අත්වින්දේ පරාජිත බවය. ඔවුන්ගෙන් බහුතරයක මවුපියන් හා ආදරණීයයන් අත්වින්දේ ද පරාජිත හැඟීම්ය.

මව්බිම දැන්

තවදුරටත්

අද මව්‍බිමෙන්

තවදුරටත්

අද පුවත්පත

අද කාටූනය

mawbima Cartoon